Powrót do Konstrukcje

ZiS – 21 Trenażer do HFT

TRENAŻER DO HFT – ZiS 21

BUDOWA ORAZ OPIS DZIAŁANIA

 oko    Konstrukcję trenażera zaprojektował, opracował oraz wykonał nasz klubowy kolega, miłośnik strzelectwa  Zdzisław Słaby – Oko. Zdzisław jest konstruktorem, mechanikiem oraz wynalazcom wielu niezbędnych pomocy strzeleckich takich jak: wyłącznik latarki taktycznej, zwijak linek do figurek HFT, kątomierz strzelecki „klinometr”czy automatyczny stojak do figurek Silhouette. Najnowszą pomocą strzelecką opracowaną przez Zdzisława jest przyrząd oznaczony przez konstruktora symbolem ZiS-21 – trenażer HFT. Jest to proste i funkcjonalne urządzenie w postaci wózka który może poruszać się po torze strzeleckim (oddalać się lub przybliżać do strzelca). Przy pomocy tej „jeżdżącej tarczy” można wygodnie wyznaczyć nie tylko krzywą balistyczną śrutu lecz także sprawdzać i ćwiczyć ocenę odległości do celu. Trenażer ma przymocowane  dwie figurki  HFT które są praktycznym sprawdzianem celności  strzelca. W oparciu o działanie trenażera i możliwość jego przemieszczania się na torze strzeleckim zostały opracowane zasady Drużynowych Zawodów HFT z wykorzystaniem trenażera. W 2014 roku na strzelnicy Klubu DSSR kilkakrotnie rozegrano drużynowe Zawody HFT w których na dwóch trenażerach o wygraną walczyły cztery drużyny. W ten sposób zawody HFT stały się dyscypliną bardziej widowiskową. Zasady rozgrywania takich zawodów zostały przedstawione na naszej stronie. Poniżej opis projektu oraz  prezentacja trenażera HFT autorstwa samego konstruktora Zdzisława Słaby – Oko.

Jak działa trenażer ZiS-21 można zobaczyć na filmie : http://youtu.be/8uLj3RDkUBw 

Wszystkich zainteresowanych konstrukcją lub działaniem ZiS-21, którzy chcieli by skontaktować się z konstruktorem Zdzisławem-Słaby „Oko” prosimy o odpowiedni wpis na forum dyskusyjnym Klubu Strzeleckiego DSSR ( http://www.dssr.org/forum/ ) lub Tawerny Nowa Dęba ( http://forum.cezbar.info ).

 


ZiS – 21 Trenażer do HFT – opis konstruktora 

        10Chcąc poprawić wyniki w HFT zacząłem częściej trenować strzelanie do figurek FT z wszystkich trzech postaw strzeleckich. Po kilku treningach doszedłem do wniosku, że zbyt dużo czasu zajmuje mi chodzenie po terenie i przestawianie figurek i spinerów na różne dystanse od 7,5 do 41 metra. Położenie strzałem figurki też nie daje stuprocentowej pewności, że figurka ,,padła’’, bo prawidłowo oceniłem dystans i wziąłem prawidłową poprawkę czy ewentualnie jest to fuks wynikający z niezbyt dokładnego celowania. Dodatkowym kłopotem w przypadku nie trafienia w KZ jest odmierzanie odległości do poszczególnych figurek by określić, jakiego rzędu były pomyłki odległościowe i po wzięciu stosownych poprawek ponowna próba położenia tych figurek.  Ponad to chciałem usprawnić sobie wyznaczanie krzywej balistycznej. Ograniczyć jednocześnie do minimum czasu potrzebny do wykonania stosownych strzelań oraz oszczędzić sobie wielokrotnego chodzenia po osi by przestawiać tarczownice na zadane dystanse (przeważnie, co dwa metry). 

Mówi się, że potrzeba jest matką wynalazku, zatem zacząłem eksperymentować. Przyszedł mi do głowy pomysł by do przesuwania tarczownicy i figurki FT wykorzystać kółka z osiami ze starego wózka dziecięcego.  Znalazłem takie ,,cudo’’ na złomowisku. Odciąłem zbędne elementy, zamontowałem pokład, tarczownicę, figurkę oraz hamulec zwalniany linką podciągającą. Wózek pierwotnie poruszał się tylko od 41 metra w stronę strzelca, a podciągany był za pomocą wycechowanej w metrach linki zaś druga linka służyła do kasowania figurki. Taki zestaw wystarczał jedynie do wygodnego strzelania w celu wyznaczenia krzywej balistycznej i do późniejszego strzelania sprawdzającego poszczególne poprawki. Do treningu zestaw trzeba było ponownie ustawiać na 41 metrze i następnie podciągać na żądane odległości. Przyrząd ten średnio nadawał się do treningu HFT. Mając już pewne doświadczenie oraz dokładnie sprecyzowane potrzeby przekonstruowałem urządzenie. Tarczownica pozostała bez zmian natomiast dodałem jeszcze jedną figurkę i w zależności od potrzeb można ustawiać jedną lub dwie figurki FT mocując każdą z nich jedną nakrętką motylkową. Linkę do podciągania ZiS-a 21, bo tak nazwałem przyrząd, zastąpiłem pięćdziesięcio-metrową taśmą mierniczą, a hamulec zdemontowałem. Do odciągania dodałem linkę nawiniętą na kołowrót zamocowany na sztycy wbitej w ziemię obok stanowiska strzeleckiego. Linka rozwinięta z kołowrotka jest przewleczona przez dwa ucha (jedno z przodu drugie z tyłu ZiS-a) następnie dwa zwoje nawinięte są na bloczek przymocowany do sztycy wbijanej w ziemię na ok. 46 metrze zaś końcówka linki zakończona pętlą zaczepiona jest z tyłu wózka. Umocowanie w powyższy sposób taśmy i linki pozwala wygodnie ze stanowiska strzeleckiego przesuwać ZiS-a w przód i w tył oraz przy przytrzymaniu linki na kasowanie taśmą figurki. Konstrukcja trenażera jest tak prosta, że każdy kto ma ochotę i dysponuje odpowiednimi materiałami, a do tego widział zdjęcia i filmik, to z pewnością sam sobie z budową poradzi, zatem żadne rysunki z wymiarowaniem jego części nie są potrzebne. Poniżej zamieszczam zdjęcia trenażera HFT ZiS – 21 z opisami .

 

1

 Fot.1.  Trenażer HFT ZiS – 21 w pokrowcu uszytym ze starych dżinsów.

2

Fot.2. Części składowe trenażera: 1-Figurka FT.  2-Tarczownica, 3-Wózek, 4-Tarcze do wyznaczania krzywej balistycznej, 5-Palik HFT, 6-Kołowrót na który nawinięte jest sto metrów linki Ø3 mm. 7-Taśma miernicza 50 m. 8- Rolka zwrotna.

3

Fot.3.  Tarczownica ustawiona na wózku.               

4

Fot.4. Tarczownica z przypiętymi tarczkami do wyznaczenia krzywej balistycznej.

5

Fot.5. Tarczownica,  widoczne tylne zaczepy mocujące oraz zaczep i przelotka linki cofania.

6

Fot.6.  Sztyca z rolką zwrotną – widok z góry.

7

Fot.7.  Rolka zwrotna – widok z boku.

8

Fot.8. Sztyca ze stu metrową linką nawiniętą na kołowrót. Wszystkie sztyce posiadają zamontowane łapy, które zabezpieczają je przed przechylaniem się  w luźnym gruncie.   

9

Fot.9. Stanowisko strzeleckie przygotowane do treningu HFT.

10

Fot. 9a. Trenażer z zamontowanymi figurkami HFT                                                                                                            

11

Foto. 9b. Trening strzelecki HFT

12

Fot.10. Stanowisko przygotowane do strzelania. Cel – wyznaczenie krzywej balistycznej ( dystans 21 metrów ).

13

Fot.11. Przykład strzelania do ‘’Tarczy do wyznaczania krzywej balistycznej’’ – dystans 21 m (celuje się tylko w linię przyporządkowaną danemu dystansowi – szerszy opis oraz plik z tarczą do ściągnięcia znajduje się na portalu E-Tawerna Nowa Dęba).

14

Fot.12.  Stanowisko do treningu HFT z wykorzystaniem trenażera ZiS – 21.                                                           

15

Fot.13.  Trenażer ZiS – 21 złożony i zapakowany do pokrowca.

16

Fot.14.  Trenażer spakowany do pokrowca uszytego ze starych dżinsów. 


 

ZiS – 21  Trenażer po modernizacji

Prezentowany powyżej trenażer został zbudowany najmniejszym kosztem środków i wykorzystałem do jego budowy dolną część starego wózka dziecięcego. Po czasie zdałem sobie sprawę, że mniej kłopotliwe może być dla majsterkowicza zbudowanie go z części ogólnie dostępnych np. w sklepach typu ‘’Praktiker’’, niż poszukiwanie stosownego materiału na złomowiskach.  Na prośbę kolegów z klubu DSSR przekonstruowałem i zbudowałem dla nich dwa trenażery o trochę odmiennej konstrukcji. Zrobiłem też przy okazji kilka zdjęć pokazujących bardziej szczegółowo urządzenie i dla chcących samodzielnie zbudować sobie trenażer ZiS – 21 naniosłem dodatkowo na zdjęcia najważniejsze wymiary które mogą być pomocne w jego budowie. Pokład trenażera wykonałem ze sklejki wodoodpornej o gr. 6 mm. Zalecałbym jednak zastosować sklejkę 10 mm ponieważ usztywni to i dodatkowo dociąży wózek. Ponadto śruby centrujące i mocujące figurki do pokładu należy wkręcać do uprzednio przygotowanej 3 mm blaszki stalowej. Blaszkę należy najpierw przymocować pod pokładem wkrętami do drewna i dopiero wówczas trasować, wiercić i gwintować otwory pod śruby centrujące (krótka śruba wystająca powyżej pokładu) i mocujące figurki (śruba z nakrętką motylkową).

Trenażer w nowym wydaniu jest wykonany bez tarczownicy i posiada jedynie ramię które mocuje się w specjalnym zaczepie. Ramie to służy do mocowania tarczek np. do wyznaczania krzywej balistycznej które przymocowuje się do ramienia klipsem do papieru. Trenażery te przeznaczone są wykorzystania na strzelnicy klubowej więc nie było potrzeby montowania na nich tarczownic wyłapujących śruciny jak było to w pierwotnym wykonaniu.

17

Fot.1.  Trenażer złożony do transportu.

18

Fot. 2.  Miejsce mocowamia figurki – nakrętka motylkowa i obok śruba centrująca oraz maszt do przypinania tarczek wsunięty w specjalny uchwyt.

19

Fot.3.  Rolka zwrotna – widok z dołu.   

20

Fot.4. Czarny element, to wałek z drewna z centrycznym  otworem Φ 8,5 zabezpieczony  przed wilgotną linką taśmą elektroizolacyjną.

21

Fot.5. Pokład trenażera z zamocowanym do transportu masztem.

22

Fot. 6. Spód wózka trenażera z widocznymi przelotkami dla linki oraz wstawka z 5 mm płytki bakelitowej w której wykonałem gwinty dla śrub centrujących i mocujących figurki HFT.

23

Fot.7.  Sztyca rolki zwrotnej – widok od strony mocowania rolki i łapy oporowej.

24

Fot.8.  Rolka zwrotna i kołowrotek do zwijania linki.

25

Fot.9.  Kołowrotek z nawiniętymi stu metrami linki.

26

Fot.10. Uchwyt kołowrotka do zwijania linki wykonany ze śruby zamkowej M6 z pełnym gwintem. Dla wygody nałożona tulejka (obsadka starego długopisu) zabezpieczona z obydwu stron podkładkami i nakrętką z wstawką teflonową (zabezpieczenie przed odkręcaniem się).

27

Fot.11.Drewniany bęben kołowrotka zabezpieczony taśmą elektroizolacyjną ( przed chłonięciem wilgoci od nawiniętej mokrej linki).

28

Fot.12. Zwrotnica–blaszka mosiężna gr. 2 mm z otworem centrującym linkę na rolce (zabezpiecza przed spadaniem linki) oraz rolką w głębi (wykorzystałem koło pasowe silnika z pralki ‘’Frania”).

29

Fot.13.  Kompletne trenażery DSSR-u


Wszystkich zainteresowanych konstrukcją lub działaniem ZiS-21 i którzy chcieli by skontaktować się z konstruktorem Zdzisławem-Słaby „Oko” prosimy o wpis na forum dyskusyjnym Klubu Strzeleckiego DSSR (http://www.dssr.org/forum/) lub Tawerny Nowa Dęba( http://forum.cezbar.info ).

Permalink do tego artykułu: http://dssr.org/portal/nasze-konstrukcje/zis-21-trenazer-do-hft/